Robot çevreyi nasıl algılar? Işık, ses, mesafe, dokunuş... Sensörler robotun dış dünyayla kurduğu ilk köprüdür. Öğren, simüle et, keşfet.
Bir sensörün ham sinyali almasından robotun karar vermesine kadar olan adımlar.
Işık, ses, basınç, ısı gibi fiziksel bir olay sensörü tetikler.
Sensör, fiziksel uyaranı elektrik sinyaline dönüştürür (analog).
Analog-Dijital Çevirici, voltajı 0–1023 gibi sayısal değere çevirir.
Mikrodenetleyici veriyi okur, eşik değerlerle karşılaştırır.
Motor dur, LED yak, alarm çal — robot tepki verir.
Her sensör türü farklı bir fiziksel niceliği ölçer. Detayları keşfet.
40 kHz frekanslı ultrasonik dalga gönderir, yansıyan yankıyı ölçer. Geri dönüş süresiyle mesafe hesaplanır: d = (t × 340) / 2
IR ışık yayar ve yansımasını alır. Açık yüzeyler çok, koyu yüzeyler az yansıtır. Hat takip eden robotlar için temeldir.
CMOS/CCD algılayıcılar piksel piksel ışığı elektrik sinyaline çevirir. Derin öğrenmeyle nesne tanıma, yüz tespiti mümkündür.
Lazer ışını 360° döndürür, milyonlarca noktanın mesafesini ölçer. Çevreni 3 boyutlu nokta bulutu olarak işler.
Piezoelektrik kristaller baskı altında elektrik üretir. Robotun ne kadar kuvvet uyguladığını hisseder, nesneleri kırılmadan tutar.
3 eksen ivme ve açısal hız ölçer. Robotun eğilimini, hızını ve yönünü gerçek zamanlı hesaplar. Denge için şarttır.
DHT22 gibi sensörler kapasitif nem + termistör kullanarak ortam sıcaklığı ve nem yüzdesini dijital olarak iletir.
En az 4 uydudan gelen sinyallerin ulaşma süre farkını hesaplayarak enlem/boylam koordinatı belirler.
Gerçek sensör davranışını interaktif simülasyonlarla dene. Kaydırıcıları hareket ettir, sonuçları gör.
Hangi sensör, hangi durumda kullanılır? Özelliklerini yan yana gör.
| Sensör | Menzil | Hassasiyet | Hız | Dış Ortam | Maliyet | Veri Tipi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 📡 Ultrasonik | 2–400 cm | ●●●○○ | ●●●○○ | Orta | Çok Düşük | Mesafe (cm) |
| 🔴 Kızılötesi (IR) | 2–30 cm | ●●○○○ | ●●●●● | Zayıf | Çok Düşük | Analog / Dijital |
| 📷 Kamera | ∞ | ●●●●● | ●●●○○ | Orta | Orta | Görüntü Matrisi |
| 🔆 LiDAR | 0.1–200 m | ●●●●● | ●●●●● | Güçlü | Çok Yüksek | 3D Nokta Bulutu |
| 🤚 Dokunma | Temas | ●●●●○ | ●●●●● | Orta | Düşük | Kuvvet (N) |
| 🎯 IMU | — (yerleşik) | ●●●●○ | ●●●●● | Güçlü | Düşük | Açı / İvme |
| 🛰️ GPS | Global | ●●●○○ | ●○○○○ | Açık Alan | Düşük | Koordinat (°) |
Tanıdık robotlar hangi sensörleri kullanıyor?
8 kamera, 12 ultrasonik sensör, radar — 360° görüş alanı, 160 metre menzil.
IR çarpışma, uçurum sensörü, duvar sensörü ve kamera tabanlı haritalama.
LiDAR, stereo kamera, IMU, kuvvet-tork sensörleri ile 28 serbestlik derecesi.
Kamera, hava basınç sensörü, rüzgar ölçer, UV sensörü ve yeraltı radarı.
Kuvvet geri bildirimi, endoskopik kamera, hassas kuvvet-tork sensörleri.
QR kod tarayıcı, yerden yansımalı IR, çarpışma sensörleri, yük hücreleri.
Sensörler hakkında öğrendiklerini ölç. 6 soru, her biri 1 puan.
1. Ultrasonik sensörde mesafe hesaplanırken kullanılan formül nedir?
2. IR (kızılötesi) sensör en iyi hangi yüzeyi algılar?
3. Bir robot kendini dengede tutmak için hangi sensörü kullanır?
4. LiDAR sensörünün temel avantajı nedir?
5. "ADC" sensör zincirinde ne işlev görür?
6. Otonom tarım robotu konumunu belirlemek için hangi sensörü kullanır?